Ekspozycja okien w domu: wschód, południe czy zachód?

Gdy wybieramy stolarkę okienną dla naszego wymarzonego domu, bierzemy pod uwagę parametry techniczne konkretnych modeli, zwracamy uwagę na design i funkcjonalność. Tematem często ignorowana przez inwestorów jest ekspozycja okien względem kierunków świata, a według ustawy przynajmniej jedno pomieszczenie w mieszkaniu powinno mieć zapewniony trzygodzinny czas nasłonecznienia w dniach równonocy, czyli 21 marca i 21 września. W tym artykule podpowiadamy, jak umiejscowić okna w poszczególnych pomieszczeniach, aby uzyskać najlepszy efekt. Jaka powinna być ekspozycja okien w mieszkaniu? Jaka ekspozycja okien najlepiej sprawdza się w domach i mieszkaniach? Ekspozycja zachodnia? A może wschodnia? Gdzie powinno wpadać dużo naturalnego światła, a w jakich pomieszczeniach powinno być go znacznie mniej? Sprawdź, dlaczego naturalne oświetlenie jest tak ważne oraz jakie jest idealne rozmieszczenie okien. W poniższym artykule rozróżnimy kierunki geograficzne pod względem tego, w jaki sposób zaprojektować swoje wnętrze w sprawie warunków technicznych względem stron świata. Zaczynamy!

Ekspozycja okien w domu wolnostojącym

Kierunek świata, na który okna wychodzą w naszym domu, będzie determinować ilość światła oraz to, jak pomieszczenie będzie nagrzewane. Niestety, nie każdy zdaje sobie z tego sprawę, dlatego tak wiele osób zmaga się z problemami związanymi ze złą ekspozycją okien względem stron świata. Projektując nasz dom, warto zastanowić się, jak rozmieścić okna w poszczególnych pomieszczeniach, aby funkcjonowanie w nich było przyjemne bez względu na to, którego dnia świeci słońce. Okna zachodnie? A może wschodni? Warto jest umieć je rozróżniać! Duża ilość światła słonecznego będzie pozytywnie wpływać na nasze samopoczucie. Słońce to również naturalny sposób na dogrzanie domu. Dlatego prawidłowa ekspozycja okien (zwłaszcza salonu) ma tak wielkie znaczenie w domach pasywnych, których głównym założeniem, jest obniżenie konieczności dogrzewania do minimum. Słoneczne mieszkania również cieszą się dużą popularnością, bo nasłonecznienie wpływa na samopoczucie, a także wnętrza naturalnie dogrzewane są przez słońce.

W dalszej części artykułu przyjrzymy się parametrom technicznym oraz konstrukcji okien, która w połączeniu z odpowiednią ekspozycją pomoże zwiększyć komfort domowników w codziennym przebywaniu w domu oraz w dłuższym horyzoncie czasowym – zmniejszyć rachunki za ogrzewanie. Jakie pomieszczenia powinny znajdować się od strony północnej oraz jak ich usytuowanie wpływa na komfort użytkowników? Niewiele osób zdaje sobie z tego sprawę, ale wymóg nasłonecznienia mieszkania jest uregulowany prawnie.

Okna skierowane na południe – najlepsze dla salonu i pokoju dziecięcego

Skierowanie okien na stronę południową daje największą ilość słońca oraz pomoże stopniowo nagrzać pomieszczenie w ciągu dnia. Z tego powodu ekspozycja południowa okien ma tak duże znaczenie w salonie. Jest to pomieszczenie o największej kubaturze, co oznacza, że bez odpowiedniego wsparcia, będzie nagrzewać się najwolniej. W salonie też domownicy spędzają większą część dnia, dlatego chcemy, aby pomieszczenie było wypełnione naturalnym światłem cały dzień, bez konieczności marnowania prądu na doświetlanie go lampami elektrycznymi. Stały dostęp światła w salonie przynosi duże korzyści domownikom.

Zdecydowanie rekomendujemy w salonie zastosować okna o dużej powierzchni szklenia – aluminiowe okna wielkoformatowe lub okna przesuwne (gdy nasz salon łączy się z tarasem) pozwolą wypełnić salon światłem dnia, z którego okna będzie ono dopływać. Korzyści z dobrze naświetlonego salonu odczujemy szczególnie zimą, gdy przez większość dni słońce chowa się za chmurami. Oczywiście, aby okna salonu prawidłowo spełniały swoją funkcję izolacji termicznej, muszą być prawidłowo zabezpieczone, ale o tym opowiemy w kolejnej części artykułu. Gdy zbyt duża ilość promieni słonecznych w salonie będzie dla nas uciążliwa, wystarczą zwykłe zasłony lub rolety, aby nieco obniżyć temperaturę w pomieszczeniu. Najlepsza ekspozycja do salonu to ta południowa, więc jeśli chcesz, aby najwięcej światła wpadało właśnie do pokoju dziennego, pamiętaj o tym podczas projektowania lub budowy domu. Domy i mieszkania o oknach usytuowanych prawidłowo umożliwiają mieszkańcom oszczędzanie na rachunkach za ogrzewanie!

Zanim przejdziemy do ekspozycji okien na inne kierunki świata, warto wskazać, że oprócz salonu to pokoje dziecięce najbardziej skorzystają z okien ustawionych względem strony południowej. W trakcie dnia łatwiej dziecku funkcjonować przy naturalnym oświetleniu, zwłaszcza podczas odrabiania lekcji, zabawy lub czytania, zarówno w domu, jak i w mieszkaniu. Pokój dziecięcy powinien więc mieć okna wychodzące od strony południowej, dzięki czemu przestrzeń będzie jasna i dobrze doświetlona. Nasłoneczniony pokój dziecięcy będzie korzystnie wpływał na samopoczucie dziecka. Naturalne światło dzienne jest również znacznie zdrowsze dla oczu, niż to sztuczne, a to zapewnią okna południowe. Jeśli jesteś na etapie projektowania domu, koniecznie zwróć uwagę na ekspozycję okien, a także wielkość okien, bo to również od wielkości okien zależy, jak dużo słońca o każdej porze dnia, będzie wpadać do wnętrza domu.

Okna skierowane na północ – umiarkowane naświetlenie przez cały rok

Ekspozycja na kierunek północny doprowadzi zdecydowanie mniejszą ilość naturalnego światła dziennego przez cały rok. Wydawać by się mogło, że tego typu ekspozycja okienna nie znajdzie dużego zastosowania w domach wolnostojących. Nie jest to do końca prawda. Okna północne sprawdzą się doskonale w domowych biurach oraz w kuchni. Dlaczego? Zacznijmy od domowych biur, tak popularnych w czasach pracy zdalnej lub pracy w modelu hybrydowym.

Umiejscowienie okien w domowym biurze względem kierunku północnego, chociaż nie wprowadzi to tak dużej ilości światła do naszego pomieszczenia, zapewni jednak stały, umiarkowany poziom naświetlenia. W pomieszczeniach, w których pracujemy, zbyt duża ilość światła i ekspozycja północna może okazać się problematyczna. Po pierwsze, jasne biuro jest trudniejsze do umeblowania — światło słoneczne nie powinno padać na nasz monitor, sprawi to, że będziemy zasłaniać okna roletami lub firanami i posiłkować się światłem sztucznym. Dzięki umiarkowanemu naświetleniu w biurze nie będzie także zbyt gorąco, zwłaszcza latem.

Okna północne są również bardzo korzystnym rozwiązaniem dla domowej kuchni, która zazwyczaj nie potrzebuje dodatkowego wzrostu temperatury (w trakcie gotowania przestrzeń i tak zostanie ogrzana), jednak skorzysta z dodatkowego punktu doświetlającego, bez nadmiernego nagrzewania przez promienie słoneczne. Warto o tym pamiętać już na etapie projektowania wymarzonego domu, bo układ pomieszczeń i ekspozycja okien względem kierunków geograficznych mają ogromny wpływ na komfort użytkowania domu lub mieszkania. To, w jakim kierunku okna wychodzą na światło jest niezwykle istotne. Warto jest zatem zwrócić uwagę na strony świata przy projektowaniu domu.

Jakie okna do sypialni wybrać? Wschodnia ekspozycja okien

Wybór odpowiedniej stolarki do sypialni to temat, który poruszaliśmy już wielokrotnie na łamach naszego bloga. Przeczytaj nasz artykuł – Jak wybrać odpowiednie okna do sypialni? i dowiedz się więcej. Najlepszą praktyką jest wybór okien o dużej powierzchni szklenia. Na przykładzie systemu okienno-drzwiowego Aluhaus 90 o podwyższonej izolacyjności termicznej, możemy przygotować konstrukcję o wymiarach 1700 mm szerokości i 2800 mm wysokości.

Wymiary okien lub dobór rozwiązań inteligentnych jak czujniki zamknięcia to tylko część sukcesu. Bez odpowiedniej ekspozycji okien w sypialni, docierać do wnętrza będzie mniej światła słonecznego, dlatego ekspozycja okien w mieszkaniu i domu jest tak ważna! Jak powinny być umiejscowione okna w sypialni? Najlepszym rozwiązaniem będzie osadzenie okien na wschód — dzięki temu już od samego rana nasza sypialnia wypełni się przyjemnym światłem słonecznym. Jeśli masz problem z porannym wstawaniem, okna wschodnie mogą okazać się strzałem w dziesiątkę! Pomieszczenie będzie również stopniowo nagrzewane aż do południa, natomiast w godzinach wieczornych będzie się samoistnie wychładzać. Naszym zdaniem to ekspozycja wschodnia to najlepsze rozwiązanie do każdej sypialni. Zbyt duże nasłonecznienie pomieszczeń sypialnianych, zwłaszcza w godzinach popołudniowych, nie będzie wpływać korzystanie na sen. W sypialni powinna panować umiarkowana temperatura, aby nie było w niej ani za gorąco, ani za zimno, chociaż zdarza się, że niektóre osoby lubią, gdy w sypialni panuje przyjemny chłód lub odwrotnie – gdy promienie słoneczne nagrzewają sypialnię i jest w niej bardzo ciepło. Z oknami wschodnimi w sypialni słońce w pomieszczeniu będzie witać Cię w godzinach porannych, co korzystnie wpłynie na komfort snu. Kto nie chciałby być budzonym przez wschodzące słońce? Światło słoneczne to idealny sposób na przyjemną pobudkę!

Ekspozycja okien a ich parametry techniczne

Na koniec warto zaznaczyć, że ekspozycja okien, czyli ich umieszczenie względem konkretnego kierunku świata powinna iść w parze z parametrami technicznymi wybranego przez nas systemu okiennego. Wspomnieliśmy już, że domy energooszczędne oraz pasywne bazują na naturalnych metodach pozyskiwania ciepła, oraz skutecznie zatrzymują temperaturę wewnątrz. Dlatego w przypadku stolarki okienno-drzwiowej tak ważne będą parametry związane z przepuszczaniem światła słonecznego oraz energii słonecznej. Przy długich oknach należy też dokładnie zbadać ich stosunek do powierzchni podłogi.

W przypadku okien w specyfikacji technicznej powinniśmy zwrócić uwagę na parametr L (przepuszczalność światła) oraz parametr g (całkowita przepuszczalność energii słonecznej).  Im wyższe wartości L i g, tym więcej światła i energii słonecznej przepuszczą okna. Kolejnym istotnym parametrem w przypadku okien będzie współczynnik przenikania ciepła Uw, który powinien być jak najniższy. Dzięki temu będziemy mieć pewność, że w naszym domu nie będzie dochodzić do strat temperatury.

Na przykładzie okien z nowatorskiej serii Miru Standard współczynnik przenikania ciepła przy zastosowaniu ciepłej ramki oraz montażu warstwowego dla okna referencyjnego może wynosić od Uw = 0,79 W/(m²K). Jest to bardzo dobry wyznacznik dla domów energooszczędnych oraz pasywnych. Jeśli poszukujesz sprawdzonych porad na temat stolarki okiennej, gorąco zachęcamy Cię do lektury pozostałych artykułów na naszym blogu.